[13.]
МашэкаУ самай непралазнай пушчы, заваленай стогадовымі дрэвамі, якія самі паваліліся на кар<>ню ад старасьці і дзе амаль ніколі не ступае нага чалавека, жыве Машэка. А падобны ён на чорта - гэтак жа, як і нячысьцік, увесь зарос поўсьцю, такі ж рагаты <й> барадаты ды і з капытамі на нагах; праўда, толькі галава ў яго значна большая, лепш сказаць, вялізная як цэбар і з такімі ж вялізнымі, як талеркі, вачыма. Дастаткова яму ўбачыць чалавека, як той адразу ж траціць розум і пачынае бясконца і бязмэтава блукаць па лесе, пакуль не памрэ ад апанаваўшага яго страху і голаду дзе-небудзь пад ялінай ці не ўтопіцца ў русалцы - так у нас называюць бяздонныя во[к]нішчы сярод балота. Бываюць, праўда, выпадкі, што людзі пасьля яго погляду застаюцца жывымі. Старыя сьцьвярджаюць, што гэта Машэка адпусьціў чалавека, бо пашкадаваў яго, і пры гэтым абавязкова дадаюць, што лясны цар вызваляе са свайго палону не па сваёй дабрыні, а каб людзі штодзённа помнілі пра яго існаваньне, баяліся і прыносілі яму ахвяры. Машэкам у Сомрах і да гэтага часу пужаюць непаслухмяных дзяцей, бо як расказваюць старажылы вёскі, бывалі раней выпадкі крадзяжу і малых дзетак, асабліва ў маладзіц, якія на сваіх <рэзках> каля балота жалі жыта <й> пакідалі немаўлят адных паспаць у <бабках> сярод снапоў. Машэка нябачна й нячутна падкрадваўся да дзіцяці, забіраў яго і нёс да сябе ў пушчу, дзе нейкім чынам ператвараў хлопчыка ў ведзьмара, а дзяўчынку - ў ведзьму.
( Read more... )З аповяду Алексіевіч Хрысьціны
Мінаўны, 1919 г.н., Лап[ы] Тацьцяны Мінаўны, жыхарак
вёскі Сомры Ухвальскага с/с
Запісаў Алексіевіч Іван Міхайлавіч
у 1998 годзе